Tạm ngừng kinh doanh có bị thanh tra thuế không? Câu trả lời là CÓ. Nhiều chủ doanh nghiệp lầm tưởng rằng khi có thông báo tạm ngừng hoạt động là mọi nghĩa vụ với cơ quan nhà nước sẽ được “đóng băng” hoàn toàn. Tuy nhiên, thực tế là cơ quan thuế vẫn có quyền kiểm tra, thanh tra, đặc biệt khi doanh nghiệp của bạn có dấu hiệu rủi ro hoặc còn tồn đọng nghĩa vụ tài chính từ trước.
Tại Hoàng Nam, chúng tôi đã chứng kiến không ít trường hợp doanh nghiệp phải đối mặt với các khoản phạt hành chính nặng nề chỉ vì chủ quan trong giai đoạn này. Bài viết dưới đây sẽ vạch trần 5 sai lầm “chí mạng” và cung cấp hướng dẫn chi tiết để bạn thực hiện thủ tục tạm ngừng kinh doanh một cách an toàn, đúng luật.
5 Sai lầm “chí mạng” khiến doanh nghiệp bị thanh tra thuế khi tạm ngừng kinh doanh
Hướng dẫn 5 bước đăng ký hộ kinh doanh cá thể nhanh gọn cho người mới. Bài viết cung cấp Read more
Hướng dẫn 2 cách tra cứu ngành nghề kinh doanh của công ty nhanh và chính xác nhất. Bài viết Read more
Bạn đang gặp rắc rối vì trùng tên công ty khi đăng ký kinh doanh? Xem ngay 3 cách xử Read more
Hướng dẫn chi tiết cách hạch toán tiền chậm nộp thuế vào TK 811, giải đáp thắc mắc có được Read more
Câu trả lời ngắn gọn: Doanh nghiệp vẫn có thể bị thanh tra thuế khi tạm ngừng kinh doanh nếu vi phạm các quy định như: chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, không nộp báo cáo đúng hạn cho kỳ trước đó, hoặc có dấu hiệu bỏ trốn.
Việc không nắm rõ Luật Quản lý thuế và các quy định liên quan là nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro. Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất mà bạn cần tránh xa.
Sai lầm 1: Không hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi tạm ngừng
Lưu ý: Doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thành toàn bộ các khoản nợ thuế, tiền chậm nộp và các nghĩa vụ tài chính khác với ngân sách nhà nước trước thời điểm bắt đầu tạm ngừng.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng khi nộp đơn xin tạm ngừng thì các khoản nợ thuế cũ sẽ được “khoanh lại” hoặc hoãn nộp. Đây là một hiểu lầm tai hại. Theo quy định, cơ quan thuế có quyền thực hiện các biện pháp cưỡng chế nợ thuế hoặc tiến hành thanh tra đột xuất nếu phát hiện doanh nghiệp cố tình tạm ngừng để trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang trong tình trạng nợ đọng, việc ưu tiên xử lý dứt điểm hoặc có văn bản cam kết lộ trình trả nợ là điều kiện tiên quyết để hồ sơ tạm ngừng được chấp thuận êm đẹp.
Sai lầm 2: Tạm ngừng kinh doanh không đúng thủ tục và thời gian quy định
Quy định: Doanh nghiệp phải gửi thông báo đến Phòng Đăng ký kinh doanh chậm nhất 03 ngày làm việc trước ngày tạm ngừng hoạt động.
Một sai lầm thường gặp là doanh nghiệp tự ý đóng cửa mà không thực hiện thủ tục tạm ngừng kinh doanh với cơ quan chức năng, hoặc gửi thông báo quá muộn. Hành vi này không chỉ khiến doanh nghiệp bị phạt vi phạm hành chính mà còn bị cơ quan thuế đưa vào diện “bỏ trốn khỏi địa điểm kinh doanh”.
Khi đó, mã số thuế có thể bị khóa, và để mở lại, bạn sẽ phải trải qua quy trình giải trình và kiểm tra thuế vô cùng phức tạp. Để tránh rủi ro này, bạn nên tìm hiểu kỹ về thủ tục tạm ngừng kinh doanh để thực hiện đúng ngay từ đầu.
Sai lầm 3: Không nộp hồ sơ khai thuế trong trường hợp tạm ngừng không trọn kỳ
Nguyên tắc: Nếu thời gian tạm ngừng không trọn tháng, quý hoặc năm dương lịch, doanh nghiệp VẪN PHẢI nộp hồ sơ khai thuế cho kỳ đó.
Rất nhiều kế toán mắc lỗi này. Ví dụ, bạn thông báo tạm ngừng từ ngày 15/04. Như vậy, trong tháng 4 (hoặc quý 2), bạn vẫn có 14 ngày hoạt động. Theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP, bạn vẫn phải nộp tờ khai thuế GTGT, thuế TNCN cho kỳ tính thuế này.
Tạm ngừng kinh doanh có phải nộp báo cáo thuế không? Câu trả lời phụ thuộc vào thời điểm bạn bắt đầu tạm ngừng. Nếu bạn tạm ngừng trọn vẹn một năm dương lịch (từ 01/01 đến 31/12), bạn mới được miễn nộp hồ sơ quyết toán năm. Ngược lại, nếu chỉ tạm ngừng một vài tháng trong năm, bạn vẫn phải thực hiện quyết toán thuế doanh nghiệp cho thời gian đã hoạt động.
Để hiểu rõ hơn về các bước cần làm, bạn có thể tham khảo quy trình quyết toán thuế doanh nghiệp để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.
Sai lầm 4: Sử dụng hóa đơn trái phép trong thời gian tạm ngừng
Cảnh báo: Tuyệt đối không được ký, xuất hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ trong thời gian tạm ngừng kinh doanh (trừ trường hợp xuất hóa đơn để thanh lý tài sản, thu hồi nợ theo quy định và có thông báo với cơ quan thuế).
Việc sử dụng hóa đơn trong giai đoạn này bị xem là hành vi sử dụng hóa đơn bất hợp pháp. Cơ quan thuế có hệ thống giám sát điện tử và rất dễ dàng phát hiện ra sai phạm này. Hậu quả pháp lý khi tạm ngừng kinh doanh không thông báo hoặc sử dụng hóa đơn “chui” là rất nặng nề, bao gồm phạt tiền và truy thu thuế. Bạn cũng cần lưu ý làm báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn đúng quy định trước khi bước vào giai đoạn “ngủ đông”.
Sai lầm 5: Phớt lờ các thông báo từ cơ quan thuế
Rủi ro: Không phản hồi thông báo của cơ quan thuế có thể dẫn đến việc bị ấn định thuế hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan công an nếu có dấu hiệu trốn thuế.
Ngay cả khi đã tạm ngừng, doanh nghiệp vẫn cần duy trì kênh liên lạc (email, điện thoại người đại diện pháp luật). Có những trường hợp cơ quan thuế cần xác minh thông tin hoặc kiểm tra tình hình chấp hành pháp luật thuế trước đó. Nếu bạn “bặt vô âm tín”, cơ quan thuế sẽ mặc định doanh nghiệp có vấn đề.
Vậy khi nào có quan thuế kiểm tra doanh nghiệp? Thường là khi hệ thống cảnh báo rủi ro cao hoặc có đơn tố cáo. Bạn nên chủ động tìm hiểu khi nào có quan thuế kiểm tra doanh nghiệp để có sự chuẩn bị tâm lý và hồ sơ tốt nhất.
Hướng dẫn thực hiện đúng nghĩa vụ để tạm ngừng kinh doanh “an toàn”
Lời khuyên: Tuân thủ đúng quy trình thông báo và hoàn tất nghĩa vụ tài chính là “lá chắn” tốt nhất bảo vệ doanh nghiệp khỏi rủi ro thanh tra.
Để quá trình tạm ngừng diễn ra suôn sẻ và tránh câu hỏi “liệu tạm ngừng kinh doanh có bị thanh tra thuế hay không” trở thành nỗi ám ảnh, hãy làm theo các bước sau:
Thủ tục thông báo tạm ngừng kinh doanh với cơ quan thuế và Sở KH&ĐT
Theo Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp chỉ cần gửi thông báo đến Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch và Đầu tư. Cơ quan này sẽ luân chuyển hồ sơ sang cơ quan thuế. Bạn không cần nộp hồ sơ riêng cho cơ quan thuế (trừ trường hợp đăng ký thuế trực tiếp).
Tuy nhiên, hồ sơ phải chuẩn xác. Bạn có thể tải và tham khảo mẫu thông báo tạm ngừng kinh doanh mới nhất để tránh sai sót về mặt hình thức văn bản.
Các nghĩa vụ tài chính bắt buộc phải hoàn thành
Trước khi nộp hồ sơ, hãy rà soát lại:
- Đã nộp đủ các tờ khai thuế của các kỳ trước đó chưa?
- Đã nộp đủ tiền thuế và tiền phạt chậm nộp (nếu có) chưa?
- Đã hoàn thành nghĩa vụ với người lao động chưa?
Nghĩa vụ về BHXH: Tạm ngừng có phải đóng tiếp không?
Giải đáp: Nếu doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh và người lao động nghỉ việc không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng Bảo hiểm xã hội tháng đó.
Doanh nghiệp cần làm thủ tục báo giảm lao động với cơ quan BHXH. Nếu vẫn giữ nhân sự và trả lương, doanh nghiệp vẫn phải đóng BHXH như bình thường. Đây là điểm mà nhiều chủ doanh nghiệp thường bỏ qua, dẫn đến nợ đọng BHXH và bị tính lãi phạt.
Xử lý hóa đơn và lệ phí môn bài như thế nào?
- Về hóa đơn: Doanh nghiệp không cần nộp lại hóa đơn cho cơ quan thuế nhưng phải niêm phong và không được sử dụng.
- Về lệ phí môn bài (Thuế môn bài):
- Nếu văn bản xin tạm ngừng gửi đi trước ngày 30/01 và tạm ngừng trọn vẹn năm dương lịch: Được miễn lệ phí môn bài năm đó.
- Nếu tạm ngừng không trọn năm dương lịch: Vẫn phải nộp lệ phí môn bài cả năm.
Tạm ngừng kinh doanh có phải nộp lệ phí môn bài không? Câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm và thời gian bạn đăng ký tạm ngừng. Hãy tính toán kỹ để tối ưu chi phí.
Giải đáp các câu hỏi thường gặp về thanh tra thuế khi tạm ngừng kinh doanh
Trong quá trình hỗ trợ doanh nghiệp, Hoàng Nam thường xuyên nhận được các câu hỏi sau:
Thời hạn tạm ngừng kinh doanh tối đa là bao lâu và được gia hạn mấy lần?
Trả lời: Mỗi lần thông báo tạm ngừng không quá 01 năm. Doanh nghiệp có thể gia hạn nhiều lần liên tiếp (quy định mới đã bỏ giới hạn 2 lần liên tiếp), nhưng phải thông báo lại trước khi thời hạn cũ kết thúc.
Việc hiểu rõ thời hạn tạm ngừng kinh doanh tối đa là bao lâu giúp bạn lên kế hoạch tái hoạt động kinh doanh hợp lý. Mặc dù có thể tạm ngừng dài hạn, nhưng nếu quá lâu không hoạt động trở lại, cơ quan thuế có thể đặt nghi vấn và đưa vào diện giám sát đặc biệt.
Nợ thuế có được phép tạm ngừng kinh doanh không?
Trả lời: Có. Luật không cấm doanh nghiệp nợ thuế tạm ngừng kinh doanh. Tuy nhiên, nghĩa vụ trả nợ vẫn còn đó và cơ quan thuế vẫn sẽ áp dụng các biện pháp đôn đốc, cưỡng chế thu hồi nợ trong thời gian này.
Các trường hợp nào được xem là có rủi ro cao về thuế?
Các trường hợp dễ bị kiểm tra thuế bao gồm:
- Doanh nghiệp có doanh thu lớn nhưng lợi nhuận thấp hoặc lỗ liên tục trước khi tạm ngừng.
- Doanh nghiệp có lịch sử vi phạm về hóa đơn, chứng từ.
- Doanh nghiệp thuộc các ngành nghề rủi ro cao (xây dựng, thương mại điện tử…).
- Doanh nghiệp giải thể ngay sau khi hết hạn tạm ngừng.
Trong một số tình huống đặc biệt, bạn có thể cần biết về lý do xin hoãn kiểm tra thuế để có thêm thời gian chuẩn bị hồ sơ giải trình hợp lý.
Quyền và trách nhiệm của doanh nghiệp khi có quyết định thanh tra là gì?
Doanh nghiệp có quyền được giải trình, cung cấp chứng từ để bảo vệ số liệu của mình. Trách nhiệm là phải hợp tác, cung cấp đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của đoàn thanh tra.
Bên cạnh những rủi ro, cũng cần nhìn nhận khách quan về ưu điểm của việc tạm ngừng kinh doanh. Đây là khoảng thời gian quý báu để doanh nghiệp tái cơ cấu, tìm kiếm hướng đi mới mà không phải chịu áp lực chi phí vận hành quá lớn.
Để tìm hiểu chi tiết hơn về chủ đề chính của bài viết này, bạn có thể đọc thêm bài phân tích chuyên sâu: tạm ngừng kinh doanh có bị thanh tra thuế.
Kết luận
Tóm lại, tạm ngừng kinh doanh có bị thanh tra thuế không còn là câu hỏi khó nếu bạn nắm vững luật chơi. Việc tạm ngừng không phải là “tấm khiên” bảo vệ doanh nghiệp khỏi các cuộc thanh tra thuế nếu trước đó bạn chưa làm đúng. Chủ động hoàn thành mọi nghĩa vụ về thuế, BHXH, hóa đơn và thực hiện đúng thủ tục thông báo là chìa khóa để quá trình tạm ngừng diễn ra suôn sẻ. Nắm vững các quy định pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt chậm nộp hay xử phạt vi phạm hành chính về thuế mà còn bảo vệ uy tín và sự an toàn pháp lý cho hoạt động kinh doanh sau này.
Bài viết hữu ích? Hãy chia sẻ ngay để giúp nhiều chủ doanh nghiệp khác tránh được những sai lầm tương tự! Đừng quên theo dõi Hoàng Nam thường xuyên để cập nhật những kiến thức mới nhất về thuế và doanh nghiệp.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.
