Kinh doanh dịch vụ ăn uống là một lĩnh vực đầy tiềm năng nhưng cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý. Bước đầu tiên và quan trọng nhất để khởi sự chính là lựa chọn đúng mã ngành nghề kinh doanh dịch vụ ăn uống và hoàn tất các giấy phép cần thiết. Trong đó, việc xác định chính xác mã ngành (như 5610 cho nhà hàng) và xin giấy phép an toàn vệ sinh thực phẩm là hai yếu tố cốt lõi quyết định sự hợp pháp của cơ sở. Bài viết này, với kinh nghiệm lâu năm từ Hoàng Nam, sẽ hệ thống hóa 7 mã ngành phổ biến nhất và hướng dẫn chi tiết các thủ tục, giúp bạn tự tin khởi nghiệp và tránh rủi ro pháp lý.
7 Mã ngành nghề kinh doanh dịch vụ ăn uống phổ biến nhất 2025
Câu trả lời nhanh: Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, 7 mã ngành phổ biến nhất bao gồm: 5610 (Nhà hàng, quán ăn), 5630 (Dịch vụ đồ uống), 5621 (Cung cấp dịch vụ ăn uống theo hợp đồng), 5629 (Dịch vụ ăn uống khác), 1079 (Sản xuất thực phẩm), 4721 (Bán lẻ thực phẩm chuyên doanh) và 4711 (Bán lẻ trong siêu thị/cửa hàng tiện lợi).
Bạn đang tìm mã ngành rửa xe để đăng ký kinh doanh? Tránh ngay 10 sai lầm phổ biến khiến Read more
Hướng dẫn kê khai thuế cho thuê nhà qua mạng 2025 chi tiết 5 bước trên thuedientu.gdt.gov.vn. Cập nhật quy Read more
Bài viết giải thích rõ 4 trường hợp nào bắt buộc phải có giấy chứng nhận đăng ký đầu tư Read more
Soạn thảo hợp đồng góp vốn chặt chẽ với 8 điều khoản bắt buộc để tránh rủi ro và tranh Read more
Việc đăng ký đúng mã ngành không chỉ là thủ tục hành chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi hoạt động và các nghĩa vụ thuế sau này. Dưới đây là phân tích chi tiết từ Hoàng Nam để bạn lựa chọn chính xác:
Mã ngành 5610 – Nhà hàng và các dịch vụ ăn uống phục vụ lưu động
Đây là mã ngành quan trọng và phổ biến nhất, bao gồm việc cung cấp dịch vụ ăn uống cho khách hàng tại chỗ, mang về hoặc phục vụ lưu động.
- Chi tiết: Mã ngành 5610 bao gồm hoạt động của các nhà hàng, quán ăn, quán ăn tự phục vụ, tiệm ăn nhanh, cửa hàng bán đồ ăn mang về, xe bán hàng lưu động, và các hàng quán vỉa hè cố định.
- Lưu ý: Nếu bạn mở một quán ăn tự phục vụ hoặc nhà hàng truyền thống, đây là mã ngành bắt buộc phải đăng ký. Mã này trừ hoạt động bán đồ uống (thuộc mã 5630) nếu đồ uống là hoạt động chính và hoạt động chế biến đồ ăn sẵn để bán lại (thuộc mã 1079 hoặc bán lẻ).
Mã ngành 5630 – Dịch vụ phục vụ đồ uống (quán cà phê, trà sữa, bar)
Đối với các mô hình kinh doanh tập trung vào thức uống, mã ngành 5630 là lựa chọn chính xác.
- Chi tiết: Nhóm này gồm hoạt động chế biến và phục vụ đồ uống cho khách hàng tiêu dùng tại chỗ. Cụ thể là: quán cà phê, tiệm trà, quán bar, quán rượu, tiệm giải khát.
- Điểm khác biệt: Mã ngành 5630 không bao gồm việc bán lại đồ uống đóng chai nguyên đai nguyên kiện (thuộc nhóm bán lẻ) hoặc hoạt động bán đồ ăn đi kèm nếu đồ ăn là chủ đạo.
Mã ngành 5621 – Cung cấp dịch vụ ăn uống theo hợp đồng không thường xuyên (Event Catering)
Nếu doanh nghiệp của bạn chuyên phục vụ tiệc cưới, hội nghị hoặc sự kiện, bạn cần đăng ký mã ngành này.
- Chi tiết: Cung cấp dịch vụ ăn uống dựa trên hợp đồng với khách hàng trong khoảng thời gian cụ thể. Ví dụ: Tiệc cưới, tiệc cocktail, tiệc mừng công ty.
- Thực tế: Tại Hoàng Nam, chúng tôi thường tư vấn mã này cho các đơn vị chuyên tổ chức sự kiện có kèm dịch vụ F&B (Food & Beverage).
Mã ngành 5629 – Dịch vụ ăn uống khác (suất ăn công nghiệp, bếp ăn tập thể)
Mã ngành này dành cho các mô hình kinh doanh phục vụ nhóm khách hàng xác định trong khoảng thời gian dài.
- Chi tiết: Cung cấp suất ăn công nghiệp cho các nhà máy, trường học, bệnh viện; hoạt động của các căng tin (canteen) và bếp ăn tập thể.
- Yêu cầu: Các đơn vị đăng ký mã 5629 thường phải tuân thủ cực kỳ nghiêm ngặt về quy trình chế biến một chiều và an toàn thực phẩm quy mô lớn.
Mã ngành 1079 – Sản xuất thực phẩm khác chưa được phân vào đâu (chế biến và bán)
Nhiều chủ hộ kinh doanh nhầm lẫn rằng chỉ cần mã 5610 là đủ. Tuy nhiên, nếu bạn tự sản xuất thực phẩm để bán buôn hoặc bán lẻ (ví dụ: làm bánh, làm giò chả, rang xay cà phê để đóng gói bán), bạn cần mã ngành sản xuất này.
Mã ngành 4721 – Bán lẻ lương thực trong các cửa hàng chuyên doanh
Mã này dành cho các cửa hàng chỉ tập trung bán lẻ các loại lương thực, thực phẩm.
- Ứng dụng: Ví dụ điển hình là khi bạn muốn mở cửa hàng rau sạch, thịt sạch hoặc cửa hàng chuyên bán hải sản đông lạnh. Đây là hoạt động thương mại, khác với hoạt động dịch vụ ăn uống (chế biến và phục vụ ăn ngay).
Mã ngành 4711 – Bán lẻ trong siêu thị, cửa hàng tiện lợi (kết hợp bán đồ ăn chế biến sẵn)
Ngày nay, các cửa hàng tiện lợi (như Circle K, FamilyMart) kết hợp bán hàng tạp hóa và đồ ăn nhanh rất phổ biến. Mã 4711 bao gồm bán lẻ lương thực, thực phẩm, đồ uống trong các cửa hàng kinh doanh tổng hợp.
Để đảm bảo tính chính xác cho hồ sơ, việc tra cứu kỹ mã ngành nghề kinh doanh dịch vụ ăn uống trong hệ thống pháp luật hiện hành là bước không thể bỏ qua.
Các giấy phép bắt buộc phải có khi kinh doanh dịch vụ ăn uống
Câu trả lời nhanh: Để vận hành hợp pháp, cơ sở kinh doanh ăn uống cần tối thiểu 3 loại giấy phép chính: Giấy phép đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, và Giấy phép Phòng cháy chữa cháy (PCCC) (tùy quy mô). Ngoài ra còn có giấy phép bán lẻ rượu, thuốc lá nếu có kinh doanh mặt hàng này.
Giấy phép đăng ký kinh doanh (Lựa chọn Hộ kinh doanh hoặc Doanh nghiệp)
Đây là giấy tờ pháp lý đầu tiên xác nhận sự ra đời của cơ sở kinh doanh. Tùy vào quy mô vốn và định hướng phát triển, bạn có thể chọn thành lập Hộ kinh doanh cá thể hoặc Doanh nghiệp (Công ty TNHH, Cổ phần).
Thủ tục đăng ký kinh doanh ngành ăn uống hiện nay đã được đơn giản hóa, nhưng vẫn cần sự chính xác tuyệt đối trong việc kê khai thông tin để tránh các rắc rối về thuế sau này.
Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm
Đây là “tấm vé thông hành” quan trọng nhất đối với ngành F&B, được quy định rõ tại Luật An toàn thực phẩm và Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
- Điều kiện cấp: Cơ sở vật chất phải đảm bảo quy tắc “bếp một chiều”, nhân viên phải được tập huấn kiến thức ATTP và khám sức khỏe định kỳ.
- Hồ sơ: Bao gồm đơn đề nghị, bản thuyết minh cơ sở vật chất, và các giấy tờ liên quan.
- Lưu ý quan trọng: Trong quá trình kiểm tra, đoàn thẩm định sẽ kiểm tra rất kỹ quy trình lưu mẫu. Việc sử dụng tem lưu mẫu thức ăn đúng quy định để niêm phong mẫu thực phẩm lưu là bắt buộc để chứng minh nguồn gốc và an toàn khi có sự cố xảy ra.
Bạn cần tìm hiểu kỹ quy trình xin cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm để tránh việc cơ sở bị đóng cửa hoặc phạt hành chính nặng nề ngay khi vừa khai trương.
Giấy phép phòng cháy chữa cháy (Đối với nhà hàng, quán ăn có diện tích lớn)
Theo các quy định mới nhất, đặc biệt là sau các đợt rà soát gắt gao năm 2023-2024, điều kiện về PCCC đối với nhà hàng, quán karaoke, quán bar ngày càng chặt chẽ.
- Cơ sở nhỏ có thể chỉ cần biên bản kiểm tra an toàn PCCC.
- Cơ sở lớn, cao tầng bắt buộc phải có Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu PCCC.
Các giấy phép con khác (Giấy phép bán lẻ rượu, thuốc lá…)
Nếu nhà hàng của bạn có phục vụ rượu mạnh hoặc bán thuốc lá, bạn phải xin thêm giấy phép bán lẻ rượu/thuốc lá. Hoạt động này chịu sự quản lý chặt chẽ của Sở Công Thương hoặc Phòng Kinh tế quận/huyện.
Phân biệt 2 mô hình kinh doanh ăn uống: Hộ kinh doanh và Công ty
Câu trả lời nhanh: Hộ kinh doanh phù hợp với quy mô nhỏ, gia đình, chế độ kế toán đơn giản và nộp thuế khoán. Công ty (Doanh nghiệp) phù hợp với quy mô lớn, muốn mở chuỗi, cần xuất hóa đơn VAT khấu trừ và huy động vốn dễ dàng hơn.
Tại Hoàng Nam, chúng tôi thường nhận được câu hỏi: “Nên thành lập công ty hay hộ kinh doanh?”. Dưới đây là bảng so sánh để bạn dễ hình dung:
Về quy mô và địa điểm kinh doanh
- Hộ kinh doanh cá thể: Chỉ được đăng ký kinh doanh tại một địa điểm duy nhất. Nếu muốn mở thêm chi nhánh, bạn buộc phải thành lập hộ kinh doanh mới hoặc chuyển đổi lên doanh nghiệp. Hạn chế về số lượng lao động (trước đây dưới 10, nay theo Luật mới đã linh hoạt hơn nhưng vẫn hạn chế về quy mô quản lý).
- Doanh nghiệp: Được phép mở chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh không giới hạn số lượng trên toàn quốc. Đây là mô hình lý tưởng nếu bạn có ý định nhượng quyền kinh doanh (Franchise).
Về trách nhiệm pháp lý và chế độ thuế
- Hộ kinh doanh: Chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của chủ hộ. Về thuế, thường áp dụng thuế khoán (mức thuế cố định hàng tháng dựa trên doanh thu ấn định). Chế độ sổ sách kế toán đơn giản.
- Doanh nghiệp: Chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn điều lệ đã góp (đối với Công ty TNHH và Cổ phần). Phải thực hiện chế độ kế toán đầy đủ, kê khai thuế GTGT, TNDN theo quy định.
Lời khuyên từ chuyên gia: Khi nào nên chọn mô hình nào để tối ưu?
Theo kinh nghiệm của Hoàng Nam:
- Chọn Hộ kinh doanh khi: Bạn mở quán cà phê nhỏ, quán ăn vặt, tiệm cơm bình dân, vốn ít, quản lý theo hộ gia đình và không có nhu cầu xuất nhiều hóa đơn đỏ (VAT).
- Chọn Doanh nghiệp khi: Bạn mở nhà hàng lớn, chuỗi F&B, cần huy động vốn từ nhiều cổ đông, hoặc đối tác yêu cầu xuất hóa đơn VAT đầy đủ. Đặc biệt, nếu bạn định hướng làm thương hiệu lớn, mô hình doanh nghiệp sẽ tạo sự tin tưởng cao hơn.
Quy trình 4 bước đăng ký kinh doanh quán ăn, nhà hàng cho người mới
Câu trả lời nhanh: Quy trình chuẩn gồm 4 bước: (1) Chuẩn bị hồ sơ (CMND/CCCD, hợp đồng thuê nhà), (2) Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền, (3) Nhận kết quả và khắc con dấu (với công ty), (4) Hoàn tất thủ tục sau cấp phép (treo biển hiệu, khai thuế, xin giấy phép con).
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký (Tên, địa chỉ, vốn, mã ngành)
Bạn cần chuẩn bị bản sao công chứng giấy tờ tùy thân (CMND/CCCD/Hộ chiếu). Soạn thảo hồ sơ đề nghị đăng ký kinh doanh. Lưu ý đặt tên cơ sở không được trùng lặp gây nhầm lẫn. Xác định rõ vốn điều lệ (với công ty) hoặc vốn kinh doanh (với hộ cá thể).
Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh
- Đối với Hộ kinh doanh: Nộp tại Bộ phận một cửa của UBND Quận/Huyện nơi đặt trụ sở.
- Đối với Doanh nghiệp: Nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch và Đầu tư Tỉnh/Thành phố (thường nộp qua mạng tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp).
Bước 3: Nhận kết quả và khắc dấu (đối với doanh nghiệp)
Sau 3-5 ngày làm việc, nếu hồ sơ hợp lệ, bạn sẽ nhận được Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Đối với doanh nghiệp, cần tiến hành khắc dấu pháp nhân và thông báo mẫu dấu (hiện nay doanh nghiệp tự quản lý mẫu dấu).
Bước 4: Hoàn tất các thủ tục sau cấp phép (khai thuế, mở tài khoản ngân hàng)
Đây là bước nhiều người hay quên dẫn đến bị phạt.
- Mở tài khoản ngân hàng cho cơ sở kinh doanh.
- Đăng ký chữ ký số (Token) và hóa đơn điện tử.
- Kê khai và nộp lệ phí môn bài.
- Tiến hành thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm ngay lập tức.
Những sai lầm và khó khăn khiến bạn mất tiền oan khi tự đăng ký
Câu trả lời nhanh: Những sai lầm phổ biến nhất là chọn sai mã ngành, thiếu giấy tờ chứng minh địa điểm, không nắm rõ quy định PCCC và bỏ qua các nghĩa vụ thuế ban đầu. Hậu quả là bị phạt hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc phải làm lại hồ sơ nhiều lần gây lãng phí thời gian.
Chọn sai mã ngành, sai mô hình kinh doanh
Việc chọn sai mã ngành (ví dụ chọn mã bán buôn thay vì dịch vụ ăn uống) sẽ khiến bạn không thể xin được giấy phép ATTP sau này. Ngoài ra, một số người nhầm lẫn giữa kinh doanh nhà hàng và các dịch vụ du lịch lữ hành. Nếu bạn kinh doanh dịch vụ tour kết hợp ăn uống, bạn cần tìm hiểu thêm về mã ngành du lịch để đăng ký bổ sung cho chính xác, tránh hoạt động trái phép.
Hồ sơ chuẩn bị sai sót, thiếu giấy tờ phải đi lại nhiều lần
Các lỗi nhỏ như sai chính tả, sai địa chỉ so với hợp đồng thuê nhà, thiếu chữ ký… đều khiến hồ sơ bị trả về. Với cơ quan nhà nước, việc đi lại bổ sung hồ sơ 3-4 lần là chuyện bình thường với người không chuyên, làm chậm trễ ngày khai trương (Grand Opening) đã định.
Không nắm rõ các quy định về an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy
Nhiều chủ quán đầu tư hàng tỷ đồng vào decor (trang trí) nhưng lại thiết kế bếp sai quy tắc một chiều, hoặc không trang bị đủ thiết bị PCCC. Kết quả là khi đoàn kiểm tra xuống, cơ sở không đạt yêu cầu, buộc phải đập đi sửa lại, gây tốn kém khủng khiếp.
Bỏ qua các thủ tục sau đăng ký dẫn đến bị phạt hành chính
Nghị định 115/2018/NĐ-CP và các văn bản liên quan quy định mức phạt rất nặng cho các hành vi vi phạm hành chính. Ví dụ: Không treo biển hiệu, không nộp tờ khai thuế đúng hạn, hoạt động khi chưa có giấy chứng nhận ATTP. Mức phạt có thể từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng.
Kết luận
Việc nắm vững các mã ngành nghề kinh doanh dịch vụ ăn uống và quy trình xin giấy phép là chìa khóa để khởi sự kinh doanh thành công và bền vững. Quá trình này tuy có nhiều quy định pháp lý phức tạp từ Luật Doanh nghiệp 2020 đến Luật An toàn thực phẩm, nhưng hoàn toàn có thể thực hiện suôn sẻ nếu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Đầu tư thời gian tìm hiểu ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm chi phí, tránh rủi ro bị xử phạt và tạo dựng nền tảng vững chắc cho doanh nghiệp của mình.
Đừng để các thủ tục pháp lý phức tạp cản trở giấc mơ khởi nghiệp của bạn. Liên hệ ngay với Hoàng Nam qua Hotline/Zalo: 091.888.31.79 để được tư vấn miễn phí. Dịch vụ thành lập doanh nghiệp trọn gói, xin giấy phép ATTP của chúng tôi chính là giải pháp thông minh và tối ưu nhất, giúp bạn an tâm tập trung vào kinh doanh ngay từ ngày đầu tiên.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.
