Chính phủ đã chính thức ban hành nghị định giảm thuế gtgt (cụ thể là Nghị định 174/2025/NĐ-CP), tiếp tục áp dụng mức thuế suất ưu đãi 8% cho hàng loạt nhóm hàng hóa, dịch vụ. Đây là tin vui nhưng cũng là thách thức không nhỏ đối với bộ phận kế toán và các chủ doanh nghiệp trong việc cập nhật quy định. Bài viết này sẽ giải đáp 10 câu hỏi thường gặp nhất, giúp bạn nắm vững lộ trình từ 2025 đến 2026, tránh rủi ro sai sót trong kê khai và xuất hóa đơn.

1. Thời gian áp dụng giảm thuế GTGT 2% kéo dài đến khi nào?
Trả lời nhanh: Theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, chính sách giảm thuế GTGT 2% chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 đến hết ngày 31/12/2026.
Chi tiết về lộ trình áp dụng nghị định giảm thuế GTGT 2025 – 2026
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý mốc thời gian này để thiết lập hệ thống kế toán. Khác với các đợt giảm thuế ngắn hạn trước đây (thường chỉ 6 tháng), Nghị định giảm thuế GTGT 2025 và kéo dài sang Nghị định giảm thuế GTGT 2026 thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong chính sách tài khóa dài hạn nhằm kích cầu tiêu dùng.
Việc xác định đúng thời điểm lập hóa đơn là cực kỳ quan trọng.
- Nếu hóa đơn được lập trước ngày 01/07/2025: Áp dụng mức thuế suất cũ (thường là 10%).
- Nếu hóa đơn lập từ 01/07/2025 đến 31/12/2026: Áp dụng mức thuế suất 8% (đối với hàng hóa được giảm).
- Từ ngày 01/01/2027: Mức thuế suất sẽ quay trở lại 10% nếu không có văn bản hướng dẫn mới.
Việc nắm rõ thời gian áp dụng giảm thuế GTGT giúp doanh nghiệp tránh việc xuất sai hóa đơn ở thời điểm giao thoa giữa các kỳ chính sách, một lỗi rất phổ biến thường bị cơ quan thuế yêu cầu giải trình.
2. Đối tượng nào được hưởng chính sách giảm thuế GTGT xuống 8%?
Trả lời nhanh: Chính sách áp dụng cho các cơ sở kinh doanh (doanh nghiệp, hộ kinh doanh) đang tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu đối với hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10%.
Quy định chi tiết về đối tượng được giảm thuế GTGT 2%
Phạm vi áp dụng của nghị định rất rộng, bao trùm hầu hết các ngành nghề trong nền kinh tế, từ sản xuất, gia công, kinh doanh thương mại cho đến nhập khẩu. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là hàng hóa đó phải đang thuộc diện chịu thuế suất 10%.
Cụ thể:
- Doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ: Sẽ được áp dụng mức thuế suất 8% trực tiếp trên hóa đơn GTGT.
- Hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp tính thuế trực tiếp: Được giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu.
Chính sách này áp dụng thống nhất tại các khâu: Nhập khẩu, sản xuất, gia công, kinh doanh thương mại. Điều này có nghĩa là nếu bạn là doanh nghiệp thương mại mua hàng 8%, khi bán ra (nếu không qua chế biến làm thay đổi tính chất hàng hóa sang nhóm không được giảm) thì vẫn xuất bán 8%.
Doanh nghiệp cần rà soát kỹ danh mục đối tượng chịu thuế gtgt của mình. Nếu mặt hàng của bạn trước đây chịu thuế 5% hoặc không chịu thuế, thì chính sách này không áp dụng (vẫn giữ nguyên mức cũ).
3. Những nhóm hàng hóa, dịch vụ nào KHÔNG được giảm thuế GTGT?
Trả lời nhanh: Các nhóm không được giảm bao gồm: Viễn thông, CNTT, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại, sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, sản phẩm khai khoáng (trừ than), than cốc, dầu mỏ tinh chế và hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Danh mục loại trừ và rủi ro tuân thủ thuế
Đây là phần phức tạp nhất của Nghị định 174/2025/NĐ-CP hướng dẫn. Rất nhiều kế toán viên nhầm lẫn giữa việc “được giảm” và “không được giảm” đối với các mặt hàng lưỡng tính.
Dưới đây là bảng tóm tắt các nhóm hàng hóa, dịch vụ không được giảm thuế GTGT:
| Nhóm ngành | Chi tiết mặt hàng không được giảm (Giữ nguyên 10%) |
|---|---|
| Dịch vụ tài chính | Ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản. |
| Công nghệ & Thông tin | Dịch vụ viễn thông, dịch vụ công nghệ thông tin (theo pháp luật về CNTT). |
| Công nghiệp nặng | Sản phẩm kim loại và sản phẩm từ kim loại đúc sẵn; Sản phẩm khai khoáng (trừ khai thác than); Than cốc, dầu mỏ tinh chế. |
| Hóa chất | Sản phẩm hoá chất cơ bản (theo chi tiết tại Phụ lục). |
| Hàng đặc biệt | Hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (Rượu, bia, thuốc lá, xe ô tô dưới 24 chỗ…). |
Để đảm bảo chính xác tuyệt đối, doanh nghiệp cần tra cứu mã ngành cấp 7 hoặc mã HS của hàng hóa nhập khẩu trong Phụ lục danh mục giảm thuế GTGT (Phụ lục I, II, III) ban hành kèm theo Nghị định.
Lưu ý quan trọng:
- Các mặt hàng chịu thuế suất 5% (như thiết bị y tế, thực phẩm tươi sống…) không thuộc diện được giảm theo nghị định này, vẫn giữ nguyên mức 5%.
- Hãy cẩn trọng với các danh mục hàng hóa không được giảm thuế gtgt để tránh việc áp dụng sai mức thuế 8% cho hàng 10%, dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế sau này.
4. Cách xuất hóa đơn GTGT 8% đúng quy định cho doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ?
Trả lời nhanh: Kế toán ghi rõ “8%” tại dòng “Thuế suất GTGT”. Tiền thuế và tổng tiền thanh toán được tính toán dựa trên mức 8% này.
Hướng dẫn chi tiết trên hóa đơn điện tử
Đối với doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử, phần mềm của các nhà cung cấp (như Viettel, BKAV, Misa…) thường đã cập nhật tính năng này. Tuy nhiên, người lập hóa đơn cần thao tác đúng cách xuất hóa đơn GTGT 8%:
- Chọn mức thuế suất: Tại ô thuế suất, chọn hoặc nhập “8%”.
- Tính toán:
- Tiền thuế GTGT = Thành tiền x 8%.
- Tổng tiền thanh toán = Thành tiền + Tiền thuế GTGT (8%).
- Hàng hóa hỗn hợp: Nếu trên cùng một hóa đơn có cả hàng hóa chịu thuế 10% (không được giảm) và hàng hóa 8% (được giảm), doanh nghiệp phải tách riêng từng dòng hàng và ghi rõ mức thuế suất tương ứng cho từng mặt hàng đó.
Việc xuất hóa đơn đúng không chỉ giúp doanh nghiệp bán tuân thủ pháp luật mà còn giúp doanh nghiệp mua xác định đúng cách tính thuế gtgt được khấu trừ đầu vào, tránh bị loại chi phí hợp lệ khi quyết toán.
5. Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp trực tiếp áp dụng mức giảm như thế nào?
Trả lời nhanh: Hộ kinh doanh được giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT. Trên hóa đơn bán hàng phải ghi rõ số tiền được giảm.
Quy định giảm thuế GTGT cho hộ kinh doanh
Khác với doanh nghiệp khấu trừ, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp tính thuế trực tiếp trên doanh thu. Công thức tính số thuế được giảm như sau:
- Mức thuế cũ: Doanh thu x Tỷ lệ %
- Mức thuế mới (được giảm): Doanh thu x (Tỷ lệ % x 80%)
Ví dụ minh họa:
Hộ kinh doanh A cung cấp dịch vụ lưu trú (tỷ lệ tính thuế GTGT là 5%). Doanh thu dịch vụ là 10.000.000 VNĐ.
- Theo quy định bình thường, thuế GTGT phải nộp = 10.000.000 x 5% = 500.000 VNĐ.
- Theo chính sách giảm thuế: Số thuế được giảm = 500.000 x 20% = 100.000 VNĐ.
- Số tiền khách phải trả = 10.000.000 + (500.000 – 100.000) = 10.400.000 VNĐ (Tùy thuộc vào giá đã bao gồm thuế hay chưa để điều chỉnh cách ghi).
Khi xuất hóa đơn bán hàng (loại hóa đơn trực tiếp), tại cột “Thành tiền” ghi giá trị hàng hóa. Tại dòng “Cộng tiền hàng hóa, dịch vụ”, hộ kinh doanh ghi số tiền thực tế khách phải trả sau khi đã giảm thuế, đồng thời ghi chú dòng chữ: “đã giảm… (số tiền) tương ứng 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT theo Nghị quyết số 204/2025/QH15”.
Chi tiết về cách ghi chú này thường được quy định rõ trong các văn bản hướng dẫn thực hiện nghị định giảm thuế gtgt của Tổng cục Thuế.
6. Hướng dẫn kê khai giảm thuế GTGT trên tờ khai như thế nào?
Trả lời nhanh: Doanh nghiệp phải kê khai các hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế theo Mẫu số 01 tại Phụ lục III Nghị định 174/2025/NĐ-CP và nộp cùng Tờ khai thuế GTGT.
Quy trình kê khai thuế và Mẫu số 01
Việc hướng dẫn kê khai giảm thuế GTGT là một bước bắt buộc để hợp thức hóa số thuế đã giảm. Nếu chỉ xuất hóa đơn 8% mà không kê khai phụ lục, doanh nghiệp có thể bị coi là kê khai sai.
- Bước 1: Đăng nhập phần mềm HTKK (Hỗ trợ kê khai) phiên bản mới nhất.
- Bước 2: Chọn tờ khai thuế GTGT (Mẫu 01/GTGT).
- Bước 3: Chọn thêm phụ lục “Giảm thuế GTGT theo Nghị quyết…”.
- Bước 4: Tại phụ lục này, kế toán liệt kê tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ bán ra được áp dụng thuế suất 8%.
Doanh nghiệp cần tổng hợp chính xác các mặt hàng thuộc danh mục hàng hóa được giảm thuế gtgt để điền vào phụ lục này. Lưu ý, tổng doanh thu và tổng thuế trên phụ lục phải khớp với số liệu đã kê khai trên chỉ tiêu hàng hóa bán ra chịu thuế suất 8% (hoặc chỉ tiêu điều chỉnh) trên tờ khai chính.
7. Cách xử lý hóa đơn đã xuất sai thuế suất (ghi 10% thay vì 8%)?
Trả lời nhanh: Hai bên cần lập biên bản (nếu cần), người bán lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế sang mức 8%, sau đó cả hai bên thực hiện kê khai điều chỉnh thuế.
Xử lý hóa đơn giảm thuế GTGT sai sót
Đây là tình huống các câu hỏi thường gặp về giảm thuế GTGT phổ biến nhất. Nếu mặt hàng thuộc diện được giảm (8%) nhưng doanh nghiệp lỡ xuất 10%, cách xử lý như sau:
- Trường hợp chưa kê khai thuế: Người bán lập hóa đơn mới thay thế hóa đơn sai sót, ghi đúng thuế suất 8%.
- Trường hợp đã kê khai thuế:
- Người bán và người mua thống nhất việc sai sót.
- Người bán lập hóa đơn điều chỉnh giảm (điều chỉnh giảm tiền thuế từ 10% xuống 8%).
- Căn cứ vào hóa đơn điều chỉnh, người bán kê khai giảm thuế đầu ra, người mua kê khai giảm thuế đầu vào tại kỳ tính thuế hiện tại.
Việc xử lý sai sót kịp thời là rất quan trọng, đặc biệt nếu doanh nghiệp muốn đảm bảo hồ sơ “sạch” để đáp ứng các điều kiện hoàn thuế gtgt trong tương lai (đối với doanh nghiệp xuất khẩu hoặc dự án đầu tư).
8. Làm thế nào để tra cứu chính xác một mặt hàng có được giảm thuế hay không?
Trả lời nhanh: Nguyên tắc là “Loại trừ”. Hãy tra cứu hàng hóa của bạn trong Phụ lục I, II, III của Nghị định 174. Nếu KHÔNG có tên trong đó và đang chịu thuế 10%, thì hàng hóa đó ĐƯỢC giảm còn 8%.
Phương pháp tra cứu theo Mã HS và Mã ngành
Để xác định điều kiện giảm thuế GTGT cho một mặt hàng cụ thể, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào tên gọi thông thường mà cần dựa vào mã số:
- Đối với hàng nhập khẩu: Căn cứ vào Mã số HS (Harmonized System). Tra cứu tại Phụ lục I.
- Đối với hàng hóa nội địa: Căn cứ vào Mã ngành kinh tế cấp 7. Tra cứu tại Phụ lục I, II, III.
Ví dụ: Nhiều doanh nghiệp thắc mắc về nông sản. Cần phân biệt rõ: Nông sản chưa qua chế biến thường không chịu thuế hoặc chịu thuế 5%. Nông sản đã qua chế biến tẩm ướp gia vị thường chịu thuế 10%. Nếu mặt hàng chế biến này không nằm trong danh mục loại trừ, nó sẽ được giảm xuống 8%. Để chắc chắn, bạn nên tham khảo thêm quy định về thuế gtgt hàng nông sản để phân định rõ ràng các khâu sơ chế và chế biến.
9. Chính sách giảm thuế này có mục đích và ý nghĩa gì đối với nền kinh tế?
Trả lời nhanh: Giảm thuế GTGT giúp giảm giá thành sản phẩm, kích cầu tiêu dùng, đồng thời giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào và tăng vốn lưu động.
Tác động của chính sách tài khóa và kích cầu tiêu dùng
Việc giảm thuế GTGT là một đòn bẩy chính sách tài khóa quan trọng.
- Với người tiêu dùng: Trực tiếp tiết kiệm được 2% chi phí mua sắm, từ đó khuyến khích họ chi tiêu nhiều hơn.
- Với doanh nghiệp: Mặc dù thuế GTGT là thuế gián thu (người tiêu dùng chịu), nhưng việc giảm thuế giúp giá bán cạnh tranh hơn, kích thích doanh số. Đồng thời, số tiền thuế phải nộp ít đi giúp doanh nghiệp tận dụng dòng tiền ngắn hạn tốt hơn cho sản xuất.
Tại Hoàng Nam, qua quan sát thực tế từ các khách hàng doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy những đơn vị tận dụng tốt chính sách này để làm chương trình khuyến mãi “giảm giá theo thuế” thường có mức tăng trưởng doanh thu ấn tượng trong giai đoạn áp dụng nghị định.
10. Doanh nghiệp cần lưu ý gì về rủi ro và tuân thủ thuế khi áp dụng chính sách mới?
Trả lời nhanh: Cần cập nhật phần mềm kế toán, đào tạo nhân sự nhận biết mã hàng được giảm và lưu trữ hồ sơ tra cứu để giải trình khi quyết toán thuế.
Quản trị rủi ro thuế và tuân thủ
Để đảm bảo tuân thủ thuế và tránh các phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp cần:
- Rà soát mã hàng: Đừng áp dụng đại trà. Hãy gán mã thuế suất 8% cho đúng mã hàng trong phần mềm.
- Cập nhật văn bản: Thường xuyên theo dõi các công văn, thông tư hướng dẫn giảm thuế của Cục Thuế địa phương để nắm bắt các trường hợp đặc thù.
- Lập hóa đơn riêng: Đối với các đơn vị bán hàng hóa, dịch vụ đặc thù, nếu khó tách dòng trên một hóa đơn, hãy cân nhắc xuất hóa đơn riêng cho nhóm 8% và nhóm 10% để dễ quản lý.
- Thận trọng với hàng hóa rủi ro cao: Như hóa chất, sản phẩm cơ khí, than… ranh giới giữa được giảm và không được giảm rất mong manh (ví dụ than đá được giảm, nhưng than cốc thì không).
Rủi ro lớn nhất là khi cơ quan thuế kiểm tra sau hoàn thuế hoặc thanh tra định kỳ, nếu phát hiện doanh nghiệp kê khai khấu trừ 10% cho hóa đơn đầu vào lẽ ra chỉ được 8% (do bên bán xuất sai), doanh nghiệp mua có thể bị loại phần thuế chênh lệch này.
Kết luận
Việc nắm rõ các quy định trong Nghị định 174/2025/NĐ-CP về giảm thuế GTGT 2% là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tuân thủ pháp luật. Hy vọng 10 câu trả lời trên đã cung cấp cái nhìn tổng quan, rõ ràng và dễ áp dụng, giúp bộ phận kế toán và giám đốc tài chính tự tin triển khai trong thực tế, góp phần vào sự phát triển ổn định của doanh nghiệp trong giai đoạn 2025-2026.
Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ cho đồng nghiệp và bạn bè. Đừng quên theo dõi chúng tôi thường xuyên để cập nhật những kiến thức và chính sách thuế mới nhất!
Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.