Kê khai thuế cho chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh là một nghiệp vụ phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm vững các quy định mới nhất tại Thông tư 80/2021/TT-BTC và Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Về nguyên tắc chung, xu hướng hiện nay là kê khai tập trung tại trụ sở chính, sau đó phân bổ nghĩa vụ thuế cho địa phương nơi có chi nhánh. Tuy nhiên, tùy thuộc vào loại hình hoạt động thực tế (thương mại hay sản xuất) và phương thức hạch toán, quy trình này sẽ có những điểm khác biệt trọng yếu.
Tại Hoàng Nam, chúng tôi hiểu rằng nỗi lo lớn nhất của các kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp là rủi ro bị phạt do kê khai sai địa điểm hoặc phân bổ sai tỷ lệ thuế. Bài viết này sẽ đi sâu vào 7 lưu ý sống còn và hướng dẫn chi tiết cách thực hiện để bạn hoàn toàn yên tâm trong kỳ quyết toán tới.
7 Lưu ý quan trọng khi kê khai thuế cho chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh
Tình trạng có 2 MST gây nhiều rắc rối? Xem ngay hướng dẫn 3 bước xử lý khi bị trùng Read more
Bạn đang tìm hiểu sự khác biệt giữa hai mô hình doanh nghiệp phổ biến? Xem ngay 5 bước so Read more
Bài viết so sánh công ty TNHH 2 thành viên và công ty cổ phần chi tiết dựa trên Luật Read more
Tìm hiểu 3 điều cốt lõi về thuế thu nhập cá nhân từ nước ngoài: xác định đối tượng, cách Read more
Lưu ý 1: Xác định đúng nghĩa vụ kê khai Lệ phí môn bài
Câu trả lời ngắn: Chi nhánh phụ thuộc hoạt động ở tỉnh khác phải nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài và nộp tiền lệ phí môn bài cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp chi nhánh đó, không nộp tại trụ sở chính.
Khác với các loại thuế khác có xu hướng tập trung về trụ sở chính, lệ phí môn bài vẫn giữ nguyên tắc “hoạt động ở đâu nộp ở đấy”. Đây là bước đầu tiên ngay sau khi thành lập chi nhánh công ty mà doanh nghiệp cần thực hiện.
- Hồ sơ: Tờ khai lệ phí môn bài mẫu 01/LPMB.
- Thời hạn: Chậm nhất là ngày 30/01 hàng năm. Đối với chi nhánh mới thành lập, thời hạn là ngày 30/01 năm sau năm thành lập (do được miễn lệ phí môn bài năm đầu tiên theo quy định mới, nhưng vẫn cần nộp tờ khai).
- Địa điểm nộp: Cơ quan thuế quản lý trực tiếp của chi nhánh (thường là Cục Thuế hoặc Chi cục Thuế nơi đặt địa điểm kinh doanh).
Lưu ý 2: Kê khai Thuế GTGT – Khi nào khai riêng, khi nào khai chung?
Câu trả lời ngắn: Theo Thông tư 80, chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh chủ yếu kê khai tập trung tại trụ sở chính. Việc khai riêng chỉ áp dụng cho chi nhánh là nhà máy sản xuất (được phân bổ thuế) hoặc chi nhánh hạch toán độc lập.
Đây là nội dung thay đổi nhiều nhất và dễ gây nhầm lẫn nhất. Để thực hiện đúng, kế toán cần hiểu rõ bản chất hoạt động của chi nhánh. Việc phân biệt hach toan doc lap phu thuoc là yếu tố tiên quyết để xác định phương pháp kê khai:
- Chi nhánh kinh doanh thương mại, dịch vụ: Kê khai tập trung tại Trụ sở chính. Không phải nộp hồ sơ khai thuế GTGT tại tỉnh nơi có chi nhánh. Cũng không phải phân bổ số thuế phải nộp cho tỉnh đó.
- Chi nhánh là cơ sở sản xuất (nhà máy):
- Kê khai tập trung tại Trụ sở chính (Mẫu 01/GTGT).
- Phải lập bảng phân bổ số thuế GTGT phải nộp cho địa phương nơi có nhà máy (Mẫu 01-6/GTGT).
- Tỷ lệ phân bổ thường là 1% (hoặc 2% tùy mặt hàng) trên doanh thu của cơ sở sản xuất.
Lưu ý 3: Kê khai và phân bổ Thuế TNDN đối với chi nhánh là cơ sở sản xuất
Câu trả lời ngắn: Thuế TNDN được kê khai tập trung tại trụ sở chính. Nếu chi nhánh là cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc, doanh nghiệp phải phân bổ số thuế TNDN tạm nộp hàng quý và quyết toán năm cho tỉnh nơi có chi nhánh.
Tại Hoàng Nam, chúng tôi thường gặp trường hợp doanh nghiệp quên phân bổ thuế TNDN cho nhà máy ở tỉnh khác, dẫn đến việc bị cơ quan thuế địa phương truy thu hoặc phạt chậm nộp.
- Nguyên tắc phân bổ: Dựa trên tỷ lệ chi phí của cơ sở sản xuất so với tổng chi phí của toàn doanh nghiệp.
- Mẫu biểu: Sử dụng Phụ lục bảng phân bổ số thuế TNDN phải nộp (Mẫu 03-8/TNDN) kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN (Mẫu 03/TNDN).
- Lưu ý: Nếu chi nhánh không phải là cơ sở sản xuất (ví dụ chỉ là văn phòng giao dịch, kho hàng luân chuyển), thì không cần phân bổ thuế TNDN.
Lưu ý 4: Khấu trừ và nộp Thuế TNCN cho người lao động tại chi nhánh
Câu trả lời ngắn: Việc kê khai thuế TNCN phụ thuộc vào việc đơn vị nào chi trả thu nhập. Nếu trụ sở chính trả lương, trụ sở chính kê khai và phân bổ thuế cho tỉnh nơi chi nhánh hoạt động.
Quy định này nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách cho địa phương nơi người lao động làm việc. Cụ thể:
- Trường hợp 1: Chi nhánh tự trả lương, có mã số thuế riêng, con dấu riêng: Chi nhánh tự kê khai, khấu trừ và nộp thuế TNCN tại cơ quan thuế quản lý chi nhánh.
- Trường hợp 2: Trụ sở chính trả lương cho nhân viên ở chi nhánh: Trụ sở chính kê khai tập trung (Mẫu 05/KK-TNCN). Tuy nhiên, phải xác định số thuế TNCN phải khấu trừ của từng lao động tại từng tỉnh để nộp cho ngân sách tỉnh đó (Kê khai vào phụ lục 05-1/PBT-KK-TNCN).
Lưu ý 5: Địa điểm nộp hồ sơ khai thuế cho từng trường hợp cụ thể
Câu trả lời ngắn: Địa điểm nộp hồ sơ phụ thuộc vào loại thuế và tính chất hoạt động. Đa phần hồ sơ nộp về cơ quan thuế quản lý trụ sở chính, trừ lệ phí môn bài và hồ sơ khai thuế riêng (nếu có).
Để xác định chính xác, bạn cần hiểu rõ khái niệm đơn vị trực thuộc là gì trong cấu trúc doanh nghiệp của mình.
- Nộp tại CQT Trụ sở chính: Tờ khai GTGT (kể cả bảng phân bổ), Tờ khai TNDN, Tờ khai TNCN (nếu HQ trả lương).
- Nộp tại CQT Chi nhánh: Tờ khai Lệ phí môn bài, Tờ khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (nếu có), Tờ khai GTGT (nếu chi nhánh hạch toán độc lập hoặc đặc thù như xây dựng, chuyển nhượng BĐS ngoại tỉnh).
Lưu ý 6: Xử lý trường hợp chi nhánh không phát sinh doanh thu
Câu trả lời ngắn: Dù không phát sinh doanh thu, chi nhánh vẫn phải nộp tờ khai lệ phí môn bài (nếu mới thành lập) và tuân thủ chế độ báo cáo nội bộ để trụ sở chính tổng hợp số liệu.
Nhiều doanh nghiệp thắc mắc liệu kê khai thuế cho chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh có cần thiết khi chi nhánh chỉ là kho hàng hoặc văn phòng đại diện không doanh thu?
- Lệ phí môn bài: Vẫn phải nộp nếu đang hoạt động.
- Thuế GTGT/TNDN: Nếu kê khai tập trung, số liệu đầu vào/đầu ra của chi nhánh (dù bằng 0 hoặc chỉ có chi phí) vẫn phải được hạch toán và tổng hợp vào tờ khai chung của Trụ sở chính. Không được bỏ sót hóa đơn đầu vào của chi nhánh.
Lưu ý 7: Các thủ tục và mẫu biểu quan trọng cần nhớ
Câu trả lời ngắn: Việc sử dụng đúng mẫu biểu theo Thông tư 80 là bắt buộc để hệ thống thuế ghi nhận nghĩa vụ phân bổ.
Dưới đây là bảng tổng hợp các mẫu biểu quan trọng nhất:
| Loại thuế | Tờ khai chính (Nộp HQ) | Phụ lục phân bổ (Nộp HQ) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| GTGT | 01/GTGT | 01-6/GTGT | Dành cho CS sản xuất khác tỉnh |
| TNDN | 03/TNDN | 03-8/TNDN | Phân bổ theo tỷ lệ chi phí |
| TNCN | 05/KK-TNCN | 05-1/PBT-KK-TNCN | Phân bổ thuế cho địa phương |
| Môn bài | 01/LPMB | Không có | Nộp tờ khai tại CQT Chi nhánh |
Hướng dẫn chi tiết cách kê khai từng loại thuế theo Thông tư 80/2021/TT-BTC
Đối với Lệ phí môn bài
Đây là loại thuế đơn giản nhất nhưng cũng dễ bị quên nhất.
- Bước 1: Đăng ký tờ khai 01/LPMB trên hệ thống Thuedientu bằng Chữ ký số của chi nhánh (hoặc của trụ sở chính nếu được ủy quyền, nhưng phải chọn đúng cơ quan thuế nộp).
- Bước 2: Điền thông tin vốn điều lệ (hoặc vốn được cấp cho chi nhánh). Mức đóng thường là 1.000.000 VNĐ/năm (chi nhánh).
- Bước 3: Nộp tiền thuế vào Kho bạc nhà nước tỉnh nơi chi nhánh đóng trụ sở. Lưu ý ghi đúng Mã chương, Mã tiểu mục (Tiểu mục lệ phí môn bài: 2863).
Đối với Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Theo kinh nghiệm của Hoàng Nam, đây là phần phức tạp nhất.
- Nếu chi nhánh là đơn vị kinh doanh thương mại: Toàn bộ doanh thu, thuế GTGT đầu ra, đầu vào của chi nhánh được tổng hợp về trụ sở chính. Trên phần mềm HTKK, bạn điền tất cả vào tờ khai 01/GTGT của trụ sở chính. Không cần làm phụ lục phân bổ.
- Nếu chi nhánh là cơ sở sản xuất:
- Trên HTKK, chọn tờ khai 01/GTGT.
- Chọn thêm phụ lục 01-6/GTGT.
- Điền doanh thu của cơ sở sản xuất tại tỉnh khác vào phụ lục. Hệ thống sẽ tự tính số thuế phải nộp cho tỉnh đó (thường là 1% x Doanh thu).
- Số thuế đã phân bổ ở phụ lục 01-6 sẽ được trừ vào số thuế phải nộp tại trụ sở chính.
Đối với Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Khác với hạch toán độc lập là gì – nơi chi nhánh tự quyết toán TNDN, chi nhánh phụ thuộc hoàn toàn dựa vào kết quả kinh doanh chung của công ty.
- Hàng quý, kế toán xác định số thuế TNDN tạm nộp.
- Nếu có cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc khác tỉnh: Lập Phụ lục bảng phân bổ số thuế TNDN phải nộp (Mẫu 03-8/TNDN) để xác định số tiền nộp cho tỉnh nơi có nhà máy và nơi có trụ sở chính.
- Cuối năm khi quyết toán, tiếp tục sử dụng phụ lục 03-8/TNDN kèm tờ khai quyết toán năm 03/TNDN.
Đối với Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Doanh nghiệp thực hiện khấu trừ thuế TNCN của người lao động làm việc tại chi nhánh.
- Trên tờ khai 05/KK-TNCN (tháng/quý), tổng hợp toàn bộ thu nhập và thuế đã khấu trừ của cả công ty.
- Chọn phụ lục 05-1/PBT-KK-TNCN.
- Kê khai số thuế TNCN phải nộp cho từng tỉnh (tương ứng với số thuế đã khấu trừ của nhân viên làm việc tại tỉnh đó).
- Hệ thống thuế sẽ tự động luân chuyển chứng từ để ghi nhận số thu cho ngân sách tỉnh tương ứng.
Giải đáp các câu hỏi thường gặp
Chi nhánh phụ thuộc có được kê khai thuế riêng không?
Về cơ bản theo Thông tư 80, chi nhánh phụ thuộc không kê khai thuế GTGT, TNDN riêng (trừ trường hợp đặc thù như dầu khí, thủy điện, xổ số…). Tuy nhiên, nếu chi nhánh đăng ký hạch toán độc lập, nó sẽ kê khai như một doanh nghiệp riêng biệt. Việc lựa chọn mô hình này thường xuất phát từ băn khoăn nên thành lập công ty con hay chi nhánh để tối ưu quản lý, nhưng nếu đã là “phụ thuộc”, hãy tuân thủ nguyên tắc tập trung.
Cách kê khai thuế chi nhánh hạch toán phụ thuộc khác tỉnh khi không phát sinh doanh thu?
Nếu không phát sinh doanh thu:
- Lệ phí môn bài: Vẫn nộp bình thường.
- GTGT: Nếu là chi nhánh thương mại, không cần làm gì riêng, kê khai chung vào HQ (số liệu bằng 0). Nếu là cơ sở sản xuất, trên phụ lục 01-6/GTGT điền doanh thu bằng 0, số thuế phân bổ bằng 0.
Trụ sở chính và chi nhánh khác tỉnh có cần xuất hóa đơn cho nhau không?
Có. Khi điều chuyển hàng hóa từ Trụ sở chính xuống Chi nhánh (hoặc ngược lại), doanh nghiệp phải sử dụng Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm theo Lệnh điều động nội bộ. Khi chi nhánh bán hàng, chi nhánh xuất hóa đơn cho khách hàng (nếu chi nhánh sử dụng hóa đơn riêng) hoặc Trụ sở chính xuất hóa đơn.
Trường hợp xuất hàng luân chuyển để bán, có thể xuất hóa đơn GTGT cho chi nhánh để ghi nhận doanh thu nội bộ và thuế đầu vào/đầu ra tương ứng.
Nơi nộp tiền thuế đã kê khai cho chi nhánh ở đâu?
Đây là điểm cực kỳ quan trọng. Dù kê khai tập trung tại Trụ sở chính, nhưng khi nộp tiền (Giấy nộp tiền vào Ngân sách nhà nước), bạn phải lập giấy nộp tiền riêng cho phần thuế phân bổ:
- Cơ quan quản lý thu: Chọn Cục Thuế/Chi cục Thuế nơi có chi nhánh.
- Kho bạc: Chọn Kho bạc nhà nước tỉnh/huyện nơi có chi nhánh.
Nếu nộp nhầm hết về kho bạc của Trụ sở chính, chi nhánh sẽ bị tính là nợ thuế tại địa phương.
Xử lý thế nào khi thay đổi thông tin chi nhánh?
Trong quá trình hoạt động, nếu có sự thay đổi địa chỉ chi nhánh công ty cổ phần hoặc công ty TNHH sang quận/huyện hoặc tỉnh khác, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục chốt thuế chuyển quận (nếu khác cơ quan thuế quản lý) và cập nhật thông tin đăng ký thuế (Mẫu 08-MST) để đảm bảo nghĩa vụ kê khai không bị gián đoạn.
Ngoài ra, nếu hoạt động kinh doanh không hiệu quả, doanh nghiệp cần tiến hành thủ tục giải thể chi nhánh kịp thời. Việc này bao gồm hoàn thành nghĩa vụ thuế, hủy hóa đơn và trả con dấu để tránh phát sinh các khoản phạt không đáng có về chậm nộp tờ khai khi chi nhánh thực tế đã ngừng hoạt động.
Kết luận
Việc tuân thủ đúng các quy định về kê khai thuế cho chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn tối ưu hóa việc quản lý tài chính, dòng tiền. Nắm vững 7 lưu ý quan trọng trên, đặc biệt là các quy định về phân bổ thuế GTGT, TNDN theo Thông tư 80 và Nghị định 126, là chìa khóa để thực hiện công tác kế toán thuế một cách chính xác.
Tại Hoàng Nam, chúng tôi luôn khuyến nghị doanh nghiệp rà soát kỹ quy trình phân bổ thuế hàng quý để đảm bảo số liệu khớp đúng giữa tờ khai và giấy nộp tiền.
Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ để đồng nghiệp và bạn bè cùng cập nhật kiến thức. Thường xuyên theo dõi website của chúng tôi để không bỏ lỡ những hướng dẫn chuyên sâu về thuế và kế toán mới nhất!
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.
