Việc lập bảng cân đối tài khoản theo Thông tư 133 (hay còn gọi là Bảng cân đối số phát sinh) là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của kế toán viên tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trước khi lên Báo cáo tài chính. Tuy nhiên, với những kế toán mới vào nghề hoặc chủ doanh nghiệp tự quản lý, việc đảm bảo số liệu khớp đúng giữa các sổ cái và sổ chi tiết thường gây ra nhiều lúng túng.
Hiểu được những khó khăn đó, bài viết này sẽ hướng dẫn bạn quy trình 5 bước chuẩn hóa, giải thích cặn kẽ ý nghĩa các chỉ tiêu và cung cấp mẫu F01-DNN file Excel để bạn có thể áp dụng ngay. Tại Hoàng Nam, chúng tôi luôn mong muốn chia sẻ những kiến thức thực tế nhất để công việc kế toán của bạn trở nên nhẹ nhàng và chính xác hơn.
Tải về miễn phí Mẫu Bảng cân đối tài khoản theo Thông tư 133 (Mẫu F01-DNN) trên Excel
Hướng dẫn chi tiết 5 bước điền tờ khai đăng ký thuế mẫu số 03 đk tct theo Thông tư Read more
Nhà nước thu thuế để làm gì? Khám phá 7 lợi ích thiết thực từ tiền thuế đối với cơ Read more
Hướng dẫn chi tiết thủ tục và mẫu công văn đăng ký thang bảng lương 2025. Giải đáp thắc mắc Read more
Phân tích 7 tiêu chí so sánh công ty TNHH 2 thành viên và công ty hợp danh chi tiết Read more
Để bắt đầu, bạn cần có biểu mẫu chuẩn. Mẫu F01-DNN là công cụ đắc lực giúp kiểm soát toàn bộ số liệu kế toán trong kỳ, đảm bảo tính cân đối trước khi lập các báo cáo tài chính khác.
Giới thiệu tổng quan về Mẫu F01-DNN
Mẫu F01-DNN không phải là một báo cáo bắt buộc nộp cho cơ quan thuế theo quy định cứng nhắc của mọi kỳ kế toán, nhưng nó là bảng kê khai cực kỳ quan trọng dùng cho quản trị nội bộ và là cơ sở để lập Bảng cân đối kế toán (Báo cáo tình hình tài chính).
Mẫu này liệt kê tất cả các tài khoản cấp 1 (và cấp 2 nếu cần thiết) mà doanh nghiệp có sử dụng trong kỳ. Cấu trúc cơ bản bao gồm:
- Số dư đầu kỳ: Nợ – Có
- Số phát sinh trong kỳ: Nợ – Có
- Số dư cuối kỳ: Nợ – Có
Việc sử dụng đúng mẫu số f01-dnn giúp kế toán viên có cái nhìn tổng quát về “sức khỏe” của hệ thống sổ sách, từ đó phát hiện nhanh các sai sót trong quá trình hạch toán.
Link tải trực tiếp Mẫu F01-DNN (file Excel)
Để tiết kiệm thời gian thiết kế bảng biểu, bạn có thể tải ngay file Excel được thiết kế sẵn công thức tự động dưới đây. File này đã được chúng tôi tối ưu hóa để phù hợp với quy định của thông tư 133/2016/tt-btc.
[Download Mẫu F01-DNN – Bảng Cân Đối Tài Khoản Excel Tại Đây] (Lưu ý: Đây là vị trí giả định link tải, bạn hãy hình dung tại đây có nút tải file)
5 Bước lập Bảng cân đối tài khoản theo Thông tư 133 chính xác và nhanh chóng
Quy trình lập bảng cân đối tài khoản đòi hỏi sự tỉ mỉ và tuân thủ nguyên tắc kế toán. Dưới đây là 5 bước chi tiết giúp bạn thực hiện công việc này một cách khoa học.
Bước 1: Thu thập số liệu và ghi nhận số dư đầu kỳ
Số dư đầu kỳ của kỳ này chính là số dư cuối kỳ của kỳ trước chuyển sang.
Đây là bước khởi đầu nhưng rất dễ sai sót nếu bạn không cẩn thận trong việc chuyển số liệu.
- Nguyên tắc: Số liệu tại cột “Số dư đầu kỳ” bên Nợ và bên Có phải được lấy chính xác từ cột “Số dư cuối kỳ” của Bảng cân đối tài khoản kỳ trước (tháng trước, quý trước hoặc năm trước).
- Kiểm tra: Tổng số dư Nợ đầu kỳ phải bằng Tổng số dư Có đầu kỳ. Nếu hai số này lệch nhau ngay từ đầu, bạn cần kiểm tra lại bảng của kỳ trước.
Bước 2: Tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ từ sổ cái
Tập hợp toàn bộ các giao dịch đã hạch toán trong Sổ Cái (hoặc Nhật ký chung) để chuẩn bị lên bảng cân đối.
Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp sẽ phát sinh nhiều nghiệp vụ như mua bán hàng hóa, chi trả lương, nộp thuế… Tất cả các nghiệp vụ này phải được hạch toán đầy đủ vào các tài khoản tương ứng theo chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bạn cần rà soát lại Sổ Cái của từng tài khoản để đảm bảo không bỏ sót bất kỳ nghiệp vụ nào. Việc này đặc biệt quan trọng để đảm bảo tính đầy đủ của bảng cân đối tài khoản theo thông tư 133.
Bước 3: Tính tổng số phát sinh Nợ – Có và xác định số dư cuối kỳ cho từng tài khoản
Sử dụng công thức kế toán chuẩn để tính toán số liệu cho từng tài khoản riêng biệt.
Tại bước này, bạn sẽ thực hiện tính toán cho từng dòng tài khoản trên bảng Excel:
Cột Số phát sinh trong kỳ:
- Bên Nợ: Tổng hợp tất cả các số tiền ghi bên Nợ của tài khoản đó trong kỳ.
- Bên Có: Tổng hợp tất cả các số tiền ghi bên Có của tài khoản đó trong kỳ.
Cột Số dư cuối kỳ: Được tính theo tính chất của từng loại tài khoản:
- Tài khoản Tài sản (Đầu 1, 2) và Chi phí (Đầu 6, 8): Thường có số dư bên Nợ.
- Công thức:
Dư cuối kỳ (Nợ) = Dư đầu kỳ (Nợ) + Phát sinh (Nợ) - Phát sinh (Có)
- Công thức:
- Tài khoản Nguồn vốn (Đầu 3, 4) và Doanh thu (Đầu 5, 7): Thường có số dư bên Có.
- Công thức:
Dư cuối kỳ (Có) = Dư đầu kỳ (Có) + Phát sinh (Có) - Phát sinh (Nợ)
- Công thức:
- Tài khoản lưỡng tính (Ví dụ: 131, 331): Có thể có số dư cả bên Nợ và bên Có tùy thuộc vào chi tiết công nợ từng đối tượng.
- Tài khoản Tài sản (Đầu 1, 2) và Chi phí (Đầu 6, 8): Thường có số dư bên Nợ.
Bước 4: Đưa số liệu đã tổng hợp lên Bảng cân đối tài khoản F01-DNN
Nhập liệu hoặc link công thức từ các bước tính toán vào mẫu F01-DNN một cách hệ thống.
Sau khi đã có số liệu thô, bạn tiến hành điền vào biểu mẫu F01-DNN. Một lời khuyên từ kinh nghiệm thực tế của Hoàng Nam là bạn nên sắp xếp các tài khoản theo thứ tự tăng dần (từ loại 1 đến loại 9) để dễ theo dõi và đối chiếu.
Việc trình bày khoa học tại bước này sẽ hỗ trợ rất nhiều cho việc hướng dẫn lập báo cáo tài chính ở các giai đoạn sau, giúp người đọc báo cáo dễ dàng nắm bắt thông tin.
Bước 5: Kiểm tra, đối chiếu và điều chỉnh sai sót (nếu có)
Bước quyết định sự thành bại: Đảm bảo bảng cân đối thỏa mãn các điều kiện cân bằng.
Sau khi điền xong số liệu, bạn cần kiểm tra tính cân đối của bảng qua 3 cặp số liệu tổng cộng:
- Tổng Số dư đầu kỳ bên Nợ = Tổng Số dư đầu kỳ bên Có.
- Tổng Số phát sinh trong kỳ bên Nợ = Tổng Số phát sinh trong kỳ bên Có.
- Tổng Số dư cuối kỳ bên Nợ = Tổng Số dư cuối kỳ bên Có.
Nếu bất kỳ cặp số nào không bằng nhau, chắc chắn đã có sai sót trong quá trình hạch toán hoặc tổng hợp số liệu.
Nguyên tắc và cách đối chiếu số liệu trên Bảng cân đối tài khoản đảm bảo cân đối tuyệt đối
Lập xong bảng chưa phải là kết thúc. Để đảm bảo số liệu “sạch” và chính xác, bạn cần nắm vững các nguyên tắc đối chiếu sau.
3 Nguyên tắc “vàng” khi lập Bảng cân đối tài khoản
- Nguyên tắc nhất quán: Phương pháp hạch toán và tài khoản sử dụng phải nhất quán giữa các kỳ.
- Nguyên tắc dồn tích: Mọi nghiệp vụ kinh tế liên quan đến tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, doanh thu và chi phí phải được ghi sổ vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực thu hay thực chi tiền.
- Nguyên tắc thận trọng: Không đánh giá thấp hơn giá trị của các khoản nợ phải trả và chi phí, cũng như không đánh giá cao hơn giá trị của tài sản và thu nhập.
Việc tuân thủ các nguyên tắc này không chỉ áp dụng cho Thông tư 133 mà còn tương đồng với các quy định khắt khe hơn như thông tư 200/2014/tt-btc dành cho doanh nghiệp lớn, giúp bộ máy kế toán hoạt động chuyên nghiệp.
Hướng dẫn cách kiểm tra, đối chiếu số liệu để phát hiện sai lệch
Nếu bảng cân đối tài khoản không cân, hãy thực hiện các bước kiểm tra sau:
- Kiểm tra số dư đầu kỳ: Đối chiếu lại với Báo cáo tài chính năm trước.
- Kiểm tra công thức Excel: Đôi khi sai sót nằm ở việc kéo công thức tính tổng (Sum) bị thiếu dòng.
- Đối chiếu với Sổ cái và Sổ chi tiết:
- Tổng số phát sinh Nợ/Có trên Bảng cân đối tài khoản phải bằng Tổng số phát sinh Nợ/Có trên Sổ Cái.
- Số dư cuối kỳ của các tài khoản công nợ (131, 331) trên Bảng cân đối phải khớp với Tổng bảng tổng hợp công nợ.
- Kiểm tra các bút toán kết chuyển: Đảm bảo các tài khoản đầu 5, 6, 7, 8, 9 không còn số dư cuối kỳ (đã kết chuyển hết về 911).
Giải đáp các câu hỏi thường gặp về Bảng cân đối tài khoản theo Thông tư 133
Trong quá trình hỗ trợ khách hàng, chúng tôi nhận được rất nhiều thắc mắc xoay quanh vấn đề này. Dưới đây là những giải đáp cho các câu hỏi phổ biến nhất.
Bảng cân đối tài khoản là gì và có ý nghĩa như thế nào với doanh nghiệp?
Bảng cân đối tài khoản là báo cáo tổng hợp phản ánh quát tình hình tài sản, nguồn vốn và quá trình kinh doanh của doanh nghiệp thông qua việc phản ánh số dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ và số dư cuối kỳ của tất cả các tài khoản kế toán.
Ý nghĩa của nó nằm ở chỗ giúp kế toán viên kiểm tra tính chính xác của việc ghi chép sổ sách, đồng thời cung cấp thông tin sơ bộ cho chủ doanh nghiệp về dòng tiền và nguồn lực hiện có.
Bảng cân đối tài khoản (Mẫu F01-DNN) và Bảng cân đối kế toán (Mẫu B01-DNN) khác nhau ra sao?
Rất nhiều người nhầm lẫn giữa hai khái niệm này.
- Bảng cân đối tài khoản (F01-DNN): Liệt kê chi tiết từng tài khoản (VD: 111, 112, 131…). Mục đích là để kiểm tra số liệu hạch toán.
- Bảng cân đối kế toán (B01-DNN): Nay được gọi là bảng báo cáo tình hình tài chính. Nó tổng hợp các tài khoản thành các chỉ tiêu tài chính lớn (VD: Tiền và các khoản tương đương tiền, Hàng tồn kho…). Đây mới là báo cáo chính thức nằm trong bộ Báo cáo tài chính nộp cho cơ quan thuế.
Doanh nghiệp siêu nhỏ có bắt buộc phải lập Bảng cân đối tài khoản không?
Theo chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ (Thông tư 132), yêu cầu báo cáo đơn giản hơn. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp siêu nhỏ lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133 thì vẫn nên lập bảng này để quản lý nội bộ tốt hơn. Đặc biệt, khi thực hiện các nghĩa vụ thuế theo thông tư 80/2021, việc có số liệu chi tiết, minh bạch sẽ giúp doanh nghiệp giải trình dễ dàng hơn khi có thanh tra, kiểm tra.
Việc lập Bảng cân đối tài khoản theo Thông tư 133 là một nghiệp vụ cơ bản nhưng vô cùng quan trọng, là cơ sở để hoàn thiện bộ báo cáo tài chính. Bằng cách tuân thủ quy trình 5 bước và các nguyên tắc đối chiếu được chia sẻ trong bài, bạn hoàn toàn có thể tự tin lập một bảng cân đối chính xác, phản ánh đúng tình hình tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hãy sử dụng mẫu F01-DNN đính kèm để công việc trở nên dễ dàng hơn.
Chúng tôi hy vọng bài viết đã giải đáp các thắc mắc của bạn. Hãy chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích và thường xuyên theo dõi website của Hoàng Nam để cập nhật những kiến thức kế toán mới nhất! Chúng tôi không nhận liên hệ trực tiếp để tư vấn, nhưng luôn sẵn sàng chia sẻ kiến thức qua các bài viết chuyên sâu.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.
